Livestream “Đồng hành cùng chuyên gia” tập 1: Giải pháp từ A-Z cho tình trạng cây vàng lá, nấm bệnh đầu mùa mưa

Mưa đầu mùa khiến nhiều nhà vườn gặp tình trạng cây vàng lá, nấm bệnh, thối rễ hay sinh trưởng kém sau những đợt mưa kéo dài. Trong chuỗi livestream “Đồng hành cùng chuyên gia” tập 1, Công ty TNHH Nông nghiệp Easyfarm chúng tôi đã tổng hợp và giải đáp hàng loạt câu hỏi thực tế từ bà con xoay quanh cách chăm sóc cây trồng đầu mùa mưa. Bài viết sẽ giúp bà con nhà nông nhận biết nguyên nhân, cách xử lý đúng và chủ động bảo vệ vườn cây trước các rủi ro thường gặp khi thời tiết chuyển mùa. 

Vì sao cây trồng dễ suy yếu khi bước vào mùa mưa?

Mở đầu livestream, MC chương trình cùng Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhung đã trao đổi về những thay đổi bất lợi mà cây trồng thường gặp phải khi bước vào giai đoạn đầu mùa mưa. Theo chuyên gia, mùa mưa tuy mang lại nhiều lợi ích như bổ sung nguồn nước tự nhiên, giúp đất hạ nhiệt và hỗ trợ cây phục hồi sau giai đoạn nắng nóng nhưng đây cũng là thời điểm cây dễ suy yếu nếu nhà vườn không chăm sóc đúng cách.

Mưa kéo dài khiến đất dễ bị úng nước, làm lượng oxy trong đất giảm mạnh và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động hô hấp của bộ rễ. Khi rễ bị “ngộp”, khả năng hấp thu dinh dưỡng cũng suy giảm, khiến cây dễ xuất hiện tình trạng vàng lá, chậm phát triển hoặc rụng trái non. Bên cạnh đó, điều kiện nóng ẩm xen kẽ mưa nhiều còn tạo môi trường thuận lợi cho nấm bệnh và vi khuẩn phát triển mạnh.

Tiến sĩ Nhung cũng chia sẻ rằng đầu mùa mưa là giai đoạn rất nhạy cảm: “Mùa này bệnh hại còn nhiều hơn sâu hại. Nhất là khi cây phải mang trái, nuôi quả, chống đỡ bệnh tật nên nếu gặp mưa kéo dài, độ ẩm cao thì cây rất dễ suy yếu và phát sinh nấm bệnh. Nếu nhà vườn không chủ động quản lý thoát nước, phòng nấm bệnh và bổ sung dinh dưỡng hợp lý, cây rất dễ phát sinh nhiều vấn đề trong giai đoạn giao mùa.”

Chuyên gia giải đáp tình trạng vàng lá, suy rễ sau mưa kéo dài

Sau phần chia sẻ về những rủi ro cây trồng thường gặp khi bước vào mùa mưa, nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất trong livestream chính là tình trạng vàng lá, suy rễ và nấm bệnh phát sinh mạnh sau những đợt mưa kéo dài. Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhung, đây là giai đoạn cây rất dễ bị “ngộp rễ” do đất dư nước, thiếu oxy và giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng. 

“Nhiều bà con thấy cây vàng lá, rụng lá thường nghĩ ngay đến thiếu dinh dưỡng nhưng vào mùa mưa nguyên nhân lớn lại nằm ở bộ rễ. Khi rễ yếu hoặc bị úng thì cây sẽ không hấp thu được dinh dưỡng dù vẫn bón phân đầy đủ.”

Trong buổi livestream, chú Tường Võ ở Đăk Lăk chia sẻ tình trạng vườn cà phê thường xuyên vàng lá sau những đợt mưa kéo dài và đặt câu hỏi: “Vườn nhà tôi vàng lá sau mưa thì xử lý như thế nào?”

Giải đáp vấn đề này, chuyên gia cho biết khi mưa kéo dài nhiều ngày, đất dễ bị úng nước khiến rễ thiếu oxy và hoạt động kém. Đây cũng là nguyên nhân khiến cây chậm phục hồi, lá vàng hoặc sinh trưởng suy giảm dù nhà vườn vẫn bổ sung phân bón đều đặn. Theo Tiến sĩ Nhung, việc đầu tiên nhà vườn cần làm là cải thiện khả năng thoát nước, hạn chế để nước đọng quanh vùng rễ quá lâu và ưu tiên phục hồi bộ rễ trước khi bổ sung dinh dưỡng mạnh cho cây. 

Bên cạnh đó, chị Hương Liên – chủ một vườn tiêu lớn tại Đồng Nai cũng băn khoăn “Lá vàng nhưng gân lá còn xanh là do thiếu magie hay do nấm?”. Theo Tiến sĩ Nhung, tình trạng vàng lá gân xanh có thể xuất phát từ thiếu trung vi lượng, đặc biệt là magie, nhưng cũng có khả năng liên quan đến bệnh do vi khuẩn gây ra trong điều kiện nóng ẩm kéo dài của mùa mưa. Theo chuyên gia, nhà vườn cần theo dõi tốc độ và phạm vi vàng lá để nhận biết nguyên nhân chính xác hơn. “Nếu cây vàng lá cục bộ, xuất hiện rải rác thì thường liên quan đến thiếu vi lượng hoặc khả năng hấp thu dinh dưỡng kém. Nhưng nếu tình trạng vàng lá lây lan nhanh trên diện rộng thì bà con cần lưu ý nguy cơ bệnh do vi khuẩn.”

Đặc biệt, chuyên gia cũng lưu ý rằng đối với các vườn cam, quýt hay bưởi, biểu hiện vàng lá nhưng gân lá vẫn xanh thường là dấu hiệu điển hình liên quan đến bệnh vi khuẩn và nhà vườn cần theo dõi sớm để có hướng xử lý kịp thời.

Không chỉ các vườn cây ăn trái hay cà phê, tình trạng bệnh phát sinh mạnh trên dứa trong mùa mưa cũng được nhiều bà con quan tâm trong buổi livestream. Chị Thanh Hà (Tiền Giang) chia sẻ rằng sau những đợt mưa kéo dài, phần nõn dứa bắt đầu bị nhũn, có mùi hôi và lây lan khá nhanh trong vườn. Giải đáp vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhung cho biết tình trạng thối nõn vào mùa mưa có thể xuất phát từ vi khuẩn Erwinia hoặc do nấm bệnh phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm kéo dài. 

Theo chuyên gia, nếu bệnh do vi khuẩn gây ra thì phần nõn thường bị mềm nhũn, có mùi hôi đặc trưng và khả năng lây lan rất nhanh khi độ ẩm trong vườn cao. “Mùa mưa độ ẩm rất cao nên vi khuẩn và nấm bệnh phát triển mạnh hơn bình thường. Nếu phát hiện cây đã bị thối nõn thì bà con cần xử lý sớm để tránh lây lan ra cả vườn.”

Ngoài ra, các nhà vườn cũng được khuyến cáo nên nhanh chóng thu gom và tiêu hủy những cây đã bị thối nặng, đồng thời giữ vườn thông thoáng và hạn chế tình trạng đọng nước kéo dài sau mưa. Để hỗ trợ ngăn ngừa vi khuẩn, bà con có thể sử dụng các hoạt chất như Kasugamycin, Ningnanmycin, bón các vi sinh vật có lợi như Bacillus Subtilis hoặc dùng kháng sinh Tetracylin, Steptomycin. 

Đối với những trường hợp bệnh phát triển nặng, xuất hiện tình trạng thối lan rộng hoặc có dấu hiệu liên quan đến nấm gây hại, nhà vườn có thể kết hợp phun các hoạt chất trừ nấm như Fosetyl Aluminium, Mancozeb hoặc Metalaxyl nhằm hạn chế nấm bệnh tiếp tục lây lan trong điều kiện độ ẩm cao kéo dài của mùa mưa. Theo Tiến sĩ Nhung, việc xử lý nên được thực hiện sớm ngay từ khi bệnh mới xuất hiện thay vì để cây thối nặng mới can thiệp, bởi lúc này khả năng phục hồi của cây sẽ thấp hơn và nguy cơ lây lan ra toàn vườn cũng tăng cao. 

Cách phòng ngừa và hạn chế bệnh hại tái phát trong mùa mưa

Xuyên suốt buổi livestream, Tiến sĩ Nhung luôn nhấn mạnh rằng đầu mùa mưa là thời điểm nhà vườn cần ưu tiên phòng bệnh nhiều hơn chữa bệnh. Theo chuyên gia, nhiều vườn cây chỉ xử lý khi bệnh đã xuất hiện rõ trên lá hoặc lan rộng, trong khi phần lớn nấm bệnh và vi khuẩn đã phát triển âm thầm từ trước đó do độ ẩm tăng cao sau các đợt mưa liên tục. “Mùa mưa cây rất dễ suy yếu nên nếu bà con không chủ động phòng ngừa từ sớm thì bệnh sẽ phát triển rất nhanh, đặc biệt ở những vườn thoát nước kém hoặc tán lá quá rậm.”

Một số biện pháp quan trọng bà con cần chú ý gồm: 

• Giữ vườn thông thoáng bằng cách cắt tỉa cành lá già, tán lá quá rậm và vệ sinh vườn định kỳ.
• Thu gom, loại bỏ sớm các lá, cành hoặc cây đã có dấu hiệu nhiễm bệnh để hạn chế nguồn lây lan trong vườn.
• Chủ động khơi rãnh thoát nước, hạn chế để nước đọng lâu quanh vùng rễ sau các đợt mưa lớn.
• Bổ sung dinh dưỡng cân đối bằng các loại phân sinh học, phân hoai mục, dễ hấp thu và các dòng vi sinh vật có lợi để hỗ trợ phục hồi bộ rễ và tăng sức đề kháng cho cây.
• Theo dõi vườn thường xuyên sau mưa để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trên lá, rễ hoặc đọt non nhằm xử lý kịp thời trước khi bệnh lây lan trên diện rộng.

Bên cạnh các giải pháp chăm sóc và phòng bệnh trong mùa mưa, chương trình cũng nhận được nhiều câu hỏi từ bà con về việc có được sử dụng phân bón cho các mô hình canh tác an toàn như VietGAP. Giải đáp thắc mắc này, chuyên gia của chương trình cho biết nhà vườn hoàn toàn có thể bổ sung phân bón trong quá trình canh tác nếu lựa chọn các sản phẩm phù hợp, nguồn gốc rõ ràng và có thời gian giãn cách phù hợp để khi thu hoạch không để lại dư lượng thuốc trên đó. Nhà vườn có thể tham khảo thêm các dòng phân Nano Ecotech của Easyfarm nhằm hỗ trợ phục hồi bộ rễ, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây duy trì sức sinh trưởng ổn định trong giai đoạn mưa kéo dài.

Easyfarm đồng hành cùng nhà vườn qua chuỗi livestream “Đồng hành cùng chuyên gia”

Thông qua tập 1 của chuỗi livestream “Đồng hành cùng chuyên gia” với chủ đề chăm sóc và bảo vệ cây trồng đầu mùa mưa, Easyfarm hy vọng bà con nhà vườn đã có thêm nhiều kiến thức thực tế để nhận biết sớm các tình trạng vàng lá, suy rễ, nấm bệnh cũng như chủ động hơn trong việc chăm sóc vườn cây khi thời tiết chuyển mùa. Trong những số tiếp theo, chương trình sẽ tiếp tục mang đến nhiều chủ đề thiết thực xoay quanh kỹ thuật canh tác, quản lý sâu bệnh và dinh dưỡng cây trồng, giúp bà con có thêm kinh nghiệm để chăm vườn hiệu quả và bền vững hơn qua từng mùa vụ. 

Thông tin theo dõi chương trình livestream:

• Lịch phát sóng định kỳ sẽ được Easyfarm cập nhật chi tiết vào đầu mỗi tuần trên hệ thống kênh chính thức.
• Chương trình được phát sóng trực tiếp trên Fanpage Nông nghiệp Easyfarm, Fanpage Thủy sản Easyfarm và kênh YouTube “Nhịp Sống Nhà Nông”.

Easyfarm tin rằng với sự đồng hành của các chuyên gia giàu kinh nghiệm cùng những giải pháp phù hợp với thực tế canh tác, bà con sẽ có thêm kiến thức và sự chủ động để chăm sóc vườn cây hiệu quả hơn trong từng mùa vụ. Đừng quên theo dõi Easyfarm để cập nhật lịch phát sóng mới nhất và gửi câu hỏi trực tiếp cho chuyên gia trong những số livestream tiếp theo.