Cẩm nang nông nghiệp

Cách chăm sóc cây nhãn hiệu quả, đúng kỹ thuật, dễ áp dụng

Cách chăm sóc cây nhãn đúng kỹ thuật là yếu tố nền tảng giúp nhà vườn chủ động tối ưu hóa năng suất và nâng cao chất lượng nông sản. Nhãn là loại cây ăn trái mang giá trị kinh tế cao, sở hữu hương vị thơm ngon, cùi dày, mọng nước và chứa nhiều dưỡng chất thiết dồi dào cho sức khỏe. Tuy nhiên, để cây nhãn sinh trưởng khỏe mạnh, hạn chế tối đa hiện tượng rụng hoa, rụng quả non và cho thu hoạch đều đặn qua các năm, người trồng cần nắm vững các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt. Từ việc xác định thời vụ, mật độ trồng cho đến quy trình bón phân bón và quản lý dịch hại, tất cả đều cần được thực hiện một cách khoa học. Nông nghiệp Ecotech sẽ đồng hành cùng bà con để phân tích chuyên sâu về cẩm nang canh tác và cách chăm sóc cây nhãn đạt chuẩn xuất khẩu ngay dưới đây.

Thời vụ và mật độ trồng nhãn

Việc lựa chọn thời điểm xuống giống và thiết lập khoảng cách giữa các cây trồng trong vườn có ảnh hưởng trực tiếp đến tiểu khí hậu và khả năng quang hợp của quần thể cây nhãn. Khi các yếu tố này được tính toán chính xác, cây nhãn con sẽ có tỷ lệ sống cao và sinh trưởng đồng đều.

Tùy thuộc vào đặc điểm khí hậu từng vùng miền, bà con cần linh hoạt điều chỉnh lịch canh tác để tận dụng tối đa các yếu tố thuận lợi từ tự nhiên, giảm chi phí nhân công tưới và chăm sóc ban đầu.

Thời vụ thích hợp canh tác

Thời điểm lý tưởng nhất để triển khai xuống giống trồng nhãn ở các tỉnh phía Bắc là vào vụ Xuân (tháng 2 đến tháng 4) và các tỉnh phía Nam là vào đầu mùa mưa (khoảng từ đầu tháng 4 đến giữa tháng 5 hàng năm). Đây là khoảng thời gian thời tiết ấm áp, có mưa ẩm lượng vừa phải, giúp bộ rễ của cây giống con nhanh chóng thích nghi, bén đất mới và phát triển cành lá rực rỡ. Đồng thời, tận dụng lượng nước mưa tự nhiên cũng giúp chúng ta tiết kiệm được rất nhiều công sức và chi phí cho việc tưới giữ ẩm. Tuy nhiên, một lưu ý kỹ thuật quan trọng là bà con cần chủ động thiết kế hệ thống rãnh thoát nước tốt trong vườn để phòng ngừa trường hợp mưa lớn cục bộ gây ngập úng cổ rễ cây con.

Mật độ trồng nhãn phù hợp

Trồng nhãn cần chú ý đặc biệt đến việc duy trì mật độ và khoảng cách thích hợp để tránh hiện tượng giao tán, cạnh tranh ánh sáng và dinh dưỡng về sau. Thông thường, khoảng cách giữa hai cây tiêu chuẩn nên duy trì ở mức 5m x 6m hoặc 6m x 6m, tương đương với mật độ dao động từ 300 – 350 cây/ha. Đối với những vùng đất đỏ bazan giàu dinh dưỡng, cây sinh trưởng mạnh, bà con có thể nới rộng khoảng cách lên 7m x 7m. Tuân thủ đúng mật độ này giúp cây nhãn luôn có đầy đủ không gian thông thoáng để phát triển toàn diện, nhận đủ ánh sáng mặt trời cho quá trình quang hợp, đồng thời hạn chế sự phát sinh, lây lan của các loại nấm bệnh ký sinh.

Phương pháp nhân giống cho cây nhãn

Hiện nay, trong sản xuất nông nghiệp quy mô hàng hóa, phương pháp nhân giống cho cây nhãn có hai lựa chọn chính là gieo hạt và chiết cành. Mỗi phương pháp đều sở hữu những đặc tính sinh học, ưu điểm và thế mạnh riêng biệt mà nhà vườn cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi áp dụng.

Việc lựa chọn phương pháp nhân giống phù hợp phụ thuộc vào mục đích canh tác, khả năng đầu tư lâu dài cũng như yêu cầu về mặt thời gian thu hoạch của từng trang trại.

Phương pháp gieo hạt trồng nhãn

Gieo hạt trồng nhãn thường rất ít khi được sử dụng để lấy quả trực tiếp vì cây trồng bằng hạt có thời gian sinh trưởng sinh dưỡng rất dài (từ 6 – 8 năm mới cho quả), đồng thời dễ bị phân ly tính trạng, khiến chất lượng quả không đồng đều và không giữ được đặc tính tốt của cây mẹ. Thay vào đó, phương pháp này chủ yếu được áp dụng khi chúng ta muốn tạo ra các cây gốc ghép khỏe mạnh. Cây trồng từ hạt sở hữu hệ rễ cọc ăn rất sâu vào lòng đất, giúp cây có khả năng chịu hạn cực tốt, đứng vững trước gió bão và có tuổi thọ sinh thái kéo dài hàng chục năm, tạo nền móng vững chắc để ghép các giống nhãn chuyên canh chất lượng cao như nhãn Xuồng Cơm Vàng, nhãn Ido hay nhãn Hương Chi.

Phương pháp chiết cành cây nhãn

Chiết cành là phương pháp nhân giống sinh sản vô tính được áp dụng cơ bản và chủ yếu trong các vườn ươm hiện nay. Ưu điểm vượt trội của cành chiết là giúp cây nhãn nhanh chóng bước vào giai đoạn cho quả (chỉ sau 2 – 3 năm chăm sóc), cành con có khả năng kế thừa được hoàn toàn các đặc tính di truyền ưu việt từ cây mẹ như quả to, vị ngọt đậm, cùi dày thơm và năng suất ổn định. Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp chiết cành là cây nhãn khi trồng sẽ nhanh bị già cỗi hơn, hệ rễ của cành chiết chỉ là hệ rễ chùm phát triển ở tầng đất mặt, không có rễ cọc nên khả năng bám chịu kém, dẫn đến nguy cơ bị lật gốc, đổ ngã cao hơn khi gặp giông bão lớn.

Kỹ thuật trồng nhãn đúng tiêu chuẩn

Để cây nhãn có khởi đầu hoàn hảo nhất, quy trình kỹ thuật trồng nhãn đúng tiêu chuẩn bắt buộc phải được triển khai một cách đồng bộ và tỉ mỉ qua từng bước. Sự chuẩn bị chu đáo ở giai đoạn đầu sẽ giúp giảm thiểu tối đa hiện tượng thối rễ và chết cây con.

Từ khâu lựa chọn nguồn gen giống chất lượng cao cho đến các công tác làm đất, xử lý hố trồng đều tuân theo những quy luật sinh học nghiêm ngặt.

Chọn giống cây đạt chuẩn

Cây giống khi lựa chọn cần phải được thu hoạch từ những vườn cây đầu dòng đạt chuẩn EEAT, có lý lịch rõ ràng. Tiêu chuẩn chọn cây giống con là thân cây phải cứng cáp, thẳng, chiều cao đạt từ 50 – 60cm tính từ mặt bầu đất, không mang mầm mống sâu bệnh hại. Chọn những giống cây có nguồn gen ưu việt với đặc tính cho nhiều quả, chất lượng quả thương phẩm tốt, cùi dày, hạt nhỏ, mùi thơm đặc trưng và đáp ứng được thị hiếu của thị trường xuất khẩu. Việc đầu tư nguồn giống tốt ngay từ đầu chính là chìa khóa đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội cho nhà vườn khi bước vào chu kỳ thu hoạch lâu dài.

Kỹ thuật làm đất và đào hố

Tiến hành làm đất là yêu cầu cơ bản không thể bỏ qua trước khi xuống giống cây nhãn. Việc làm đất kỹ giúp tăng độ tơi xốp, dọn sạch tàn dư thực vật và tiêu diệt các bào tử nấm bệnh đang ẩn nấp trong lòng đất. Bà con tiến hành đào hố trồng theo kích thước tiêu chuẩn là 60 x 60 x 60cm hoặc 80 x 80 x 80cm đối với những vùng đất đồi dốc, nghèo dinh dưỡng.

Công đoạn bón lót là bước bắt buộc trong quá trình làm đất. Bà con cần tiến hành trộn đều lớp đất mặt đào lên với khoảng 20 – 30kg phân chuồng hoai mục (hoặc phân hữu cơ vi sinh), 0.5kg phân lân và 0.5kg vôi bột cho mỗi hố. Hợp chất này giúp làm giàu dưỡng chất cho đất trồng, tăng độ phì nhiêu, hạ phèn nhanh và tạo môi trường đệm êm ái cho hệ rễ non phát triển.

Các bước thực hiện trồng nhãn chi tiết

Thực hiện trồng nhãn theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ giúp bầu đất không bị vỡ và rễ cây không bị ngạt ngộp. Quy trình gồm các bước cơ bản sau:

  • Bước 1: Sử dụng cuốc nhỏ hoặc dao tiến hành khoét một lỗ nhỏ ở chính giữa hố trồng đã bón lót trước đó 1 tháng, đảm bảo độ sâu của lỗ vừa vặn với kích thước bầu đất của cây con.
  • Bước 2: Dùng kéo sắc cắt bỏ phần mặt đáy của bầu nilon, kiểm tra nếu thấy có rễ già bị quăn queo ở đáy bầu thì cần bấm tỉa nhẹ để kích thích ra rễ mới.
  • Bước 3: Đặt cây con vào giữa mô đất đã đào, điều chỉnh cho cây đứng thẳng đứng. Yêu cầu quan trọng là mặt trên của bầu đất phải bằng hoặc cao hơn mặt đất xung quanh từ 2 – 3cm để tránh đọng nước mưa tại cổ rễ.
  • Bước 4: Dùng dao rạch dọc để loại bỏ hoàn toàn lớp nilon bọc bên ngoài bầu đất của cây giống. Quá trình này cần làm hết sức cẩn trọng, khéo léo để tránh làm chấn động, vỡ bầu đất gây tổn thương đến bộ rễ non của cây.
  • Bước 5: Tiến hành lấp đất mịn nhẹ nhàng đều khắp hố trồng, dùng tay nén đất nhẹ nhàng xung quanh gốc để cố định cây, không nén quá chặt làm nghẹt rễ.
  • Bước 6: Tiến hành cắm cọc tre chéo góc cho cây nhãn con, dùng dây nilon buộc cố định thân cây vào cọc để đảm bảo cây không bị rung lắc, gãy đổ do gió thổi.
  • Bước 7: Sử dụng rơm rạ khô, cỏ rác hoặc phế phẩm nông nghiệp ủ kín một lớp dày quanh mô gốc (cách gốc 5cm) để giữ ẩm, sau đó tưới đẫm nước sạch ngay lập tức.

Hướng dẫn chăm sóc khi trồng nhãn

Kỹ thuật chăm sóc cây nhãn trong vườn sản xuất đòi hỏi sự kiên trì và theo dõi sát sao tiến trình phát triển của cây theo từng mùa vụ. Hai công tác trọng tâm cốt lõi nhất ở giai đoạn này chính là kiểm soát cỏ dại và điều tiết lượng nước tưới một cách khoa học.

Khi hai yếu tố này được phối hợp nhịp nhàng, cây nhãn sẽ luôn duy trì được trạng thái sinh trưởng sung mãn, tạo đà cho việc phân hóa mầm hoa diễn ra thuận lợi.

Kỹ thuật làm cỏ và xới xáo đất

Diệt trừ cỏ dại xuất hiện quanh gốc nhãn là yêu cầu bắt buộc trong quy trình chăm sóc. Cỏ dại phát triển mạnh sẽ cạnh tranh trực tiếp nguồn phân bón và nước tưới của cây, đồng thời tạo môi trường rậm rạp giúp các loại sâu hại, bọ xít, nấm bệnh có nơi trú ngụ lý tưởng. Bà con cần tiến hành làm cỏ đều đặn, thường xuyên theo định kỳ, đặc biệt là vào mùa mưa. Không chỉ làm sạch cỏ, việc kết hợp xới tơi lớp đất mặt xung quanh hình chiếu tán còn là cách tuyệt vời giúp đất thông thoáng, tăng cường khả năng trao đổi chất khí, giúp hệ rễ của cây nhãn nhận được nhiều oxy, từ đó trở nên cứng cáp và dễ dàng vươn sâu phát triển.

Kỹ thuật điều tiết nước tưới chuẩn xác

Khi nhãn mới trồng trong những tháng đầu, cần tiến hành tưới nước đều đặn, thường xuyên duy trì độ ẩm khoảng 70 – 80% cho đến khi cây con ra lá non ổn định. Khi cây đã trưởng thành, việc tưới nước cần duy trì định kỳ 3 – 5 ngày/lần vào mùa khô là hợp lý. Trong điều kiện thời tiết mùa mưa kéo dài, bà con không cần tưới thêm nước, đồng thời phải thường xuyên kiểm tra hệ thống mương rãnh để chủ động thoát nước nhanh cho vườn nhãn, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng ngập úng quá 24 giờ. Duy trì lượng nước vừa phải và độ ẩm đất ổn định giúp cây nhãn phát triển thuận lợi, tăng tỷ lệ đậu trái và không gặp phải tình trạng thối rễ, nghẹt rễ hay chết cây lãng phí.

Kỹ thuật bón phân cho cây nhãn đạt năng suất cao

Kỹ thuật bón phân khi trồng nhãn cần được tiến hành chuẩn xác theo nguyên tắc “4 đúng” (đúng loại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách) để tạo điều kiện cho cây phát triển khỏe mạnh, cho năng suất cao vượt trội. Chế độ dinh dưỡng của cây nhãn được chia làm hai giai đoạn chính là bón lót nền và bón thúc định kỳ.

Nông nghiệp Ecotech khuyên bà con nên sử dụng các dòng phân bón chất lượng cao, có hàm lượng dinh dưỡng cân đối và dễ hấp thu để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Quy trình bón lót tạo nền móng

Bón lót là công đoạn cực kỳ quan trọng được thực hiện vào thời điểm làm đất, trước khi xuống giống cây con ít nhất 20 – 30 ngày. Bà con tiến hành bón lót bằng cách sử dụng phân bón hữu cơ 3 con gà hoặc cân nhắc sử dụng phân bón hữu cơ Organic 1 cao cấp với liều lượng từ 1 – 3kg/cây/lần. Lượng phân hữu cơ này sẽ được trộn đều với đất mịn và các chất phụ gia hữu hiệu khác giúp ổn định cấu trúc đất, tạo môi trường đất giàu mùn, kích thích các vi sinh vật có lợi hoạt động để giải phóng nguồn dinh dưỡng khó tan cho cây con hấp thụ dễ dàng.

Quy trình bón thúc qua 4 đợt cốt lõi

Để nuôi dưỡng cây nhãn phát triển toàn diện qua từng mùa vụ, việc bón thúc cần được chia nhỏ thành 4 lần cơ bản tương ứng với các giai đoạn sinh lý quan trọng của cây:

  • Bón thúc lần 1 (Phục hồi sau thu hoạch): Tiến hành vào giai đoạn ngay sau khi thu hoạch quả xong (khoảng tháng 8 – 9). Đợt bón này có mục đích chính là giúp hỗ trợ cây nhãn nhanh chóng phục hồi thể trạng, kích thích cây ra các đợt lộc thu đồng loạt.
  • Bón thúc lần 2 (Đón hoa, nuôi lộc): Thời điểm thực hiện vào khoảng đầu tháng 2 năm sau, khi cây nhãn bắt đầu bước vào giai đoạn phân hóa mầm hoa rõ rệt. Việc bón thúc vào giai đoạn này giúp thúc đẩy cành hoa phát triển dài, khỏe, tăng chất lượng hạt phấn.
  • Bón thúc lần 3 (Nuôi chùm hoa và tăng đậu quả): Sử dụng phân bón NPK 17-7-17 với liều lượng khoảng 0.5 – 1kg/cây/lần vào giai đoạn từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4. Bón thúc vào thời điểm này có nhiệm vụ tối ưu giúp chùm hoa phát triển tốt, giảm tỷ lệ rụng quả non sinh lý, đồng thời kích thích các cành hè phát triển làm cành mẹ cho vụ sau.
  • Bón thúc lần 4 (Nuôi quả lớn và tăng độ ngọt): Thực hiện bón thúc vào khoảng cuối tháng 6 đến đầu tháng 7 nhằm bổ sung thêm kali và các trung vi lượng dồi dào để quả nhãn phát triển kích thước tối đa, tăng lượng đường tích lũy, giúp cùi nhãn dày và giòn hơn.

Phương pháp bón phân đúng kỹ thuật

Bón phân cho cây nhãn yêu cầu phải thực hiện đúng phương pháp cơ học thì cây mới hấp thu được dưỡng chất một cách triệt để, tránh hiện tượng cháy rễ do xót phân:

Khi đất có độ ẩm lý tưởng (sau khi mưa hoặc sau khi tưới), bà con chỉ cần tiến hành rải đều lượng phân NPK trên mặt đất theo đường chiếu của vanh tán lá, bởi các đầu rễ hút của nhãn chủ yếu tập trung ở vùng này. Sau khi rải phân, cần tiến hành tưới nước nhẹ nhàng để hỗ trợ hòa tan phân bón hoàn toàn vào dung dịch đất.

Trong điều kiện thời tiết khô hạn kéo dài, bà con nên chủ động hòa tan hoàn toàn lượng phân bón với nước sạch trước khi đem tưới đều lên mặt đất quanh tán. Một mẹo nhỏ là nên tiến hành xới nhẹ lớp đất mặt sâu khoảng 3 – 5cm trước khi tưới, sau đó phủ một lớp rơm rạ mỏng và tưới nước lại để cải thiện tối đa khả năng hấp thụ của rễ cây, đồng thời hạn chế sự thất thoát phân bón do bốc hơi dưới ánh nắng mặt trời.

Sử dụng Canxi Bo Eco 83 giúp cây thụ phấn khỏe, tăng tỷ lệ đậu trái, chống rụng.

Phòng và xử lý sâu bệnh khi trồng nhãn

Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) trên vườn nhãn là một phần không thể tách rời trong cách chăm sóc cây nhãn hiện đại. Đối với cây nhãn, thông thường sẽ có hai loại sâu bệnh gây hại nguy hiểm nhất, làm giảm nghiêm trọng tỷ lệ đậu trái và mẫu mã quả khi thu hoạch là bọ xít và bệnh thán thư.

Bà con cần chủ động theo dõi sát sao tình hình thời tiết và các giai đoạn ra hoa của cây để tiến hành phun phòng ngừa một cách chủ động, ngăn chặn dịch bệnh bùng phát trên diện rộng.

Kiểm soát và tiêu diệt bọ xít hại nhãn

Bọ xít (đặc biệt là bọ xít xanh và bọ xít nâu) là đối tượng gây hại nguy hiểm nhất trên cây nhãn, chúng chủ yếu tấn công, chích hút nhựa vào giai đoạn cây đang ra chùm hoa và hình thành quả non. Vết chích của bọ xít làm cho hoa bị thối đen rụng hàng loạt, quả non bị thâm đen và rụng sớm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất toàn vụ. Để phòng trừ hiệu quả, bà con cần tiến hành vệ sinh vườn thông thoáng, thu gom các ổ trứng bọ xít bám trên mặt sau của lá. Vào giai đoạn cây nhãn chuẩn bị ra hoa (khi chùm hoa dài khoảng 5 – 10cm), tiến hành sử dụng các loại thuốc trừ sâu xử lý bọ xít chuyên dụng để phun đều lên tán cây, và tiến hành phun nhắc lại lần 2 vào khoảng 1 tuần sau đó khi hoa bắt đầu nở rải rác.

Phòng ngừa và đặc trị bệnh thán thư do nấm

Bệnh thán thư do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra là một bệnh hại phổ biến trên nhãn, thường phát triển mạnh trong điều kiện độ ẩm không khí cao, trời mưa ẩm kéo dài. Bệnh tác động tiêu cực chủ yếu trên chùm hoa và quả non, làm xuất hiện các vết đốm màu nâu đen, khiến hoa bị khô héo và quả non bị rụng nhiều, hoặc quả bị thối móp, chậm lớn và mất đi giá trị thương phẩm. Để xử lý triệt để bệnh thán thư, nhà vườn cần chủ động cắt tỉa cành thông thoáng sau thu hoạch để ánh nắng chiếu vào thân cây. Sử dụng các loại thuốc trừ bệnh chuyên dụng gốc đồng hoặc hoạt chất phổ rộng tiến hành phun phòng ngừa đồng loạt trên cây vào giai đoạn khi hoa nhãn chưa nở và phun lại sau khi cây đã đậu quả ổn định.

Kết luận

Mỗi loại cây ăn trái khi đưa vào canh tác quy mô hàng hóa đều đòi hỏi những yêu cầu nghiêm ngặt và những kỹ thuật chuyên biệt cần được đảm bảo một cách tuyệt đối. Việc trồng nhãn và ứng dụng cách chăm sóc cây nhãn đúng chuẩn không chỉ giúp cây sinh trưởng bền vững, đạt tỷ lệ đậu quả cao vượt trội mà còn mang đến những vụ mùa bội thu với chất lượng trái đạt tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe. Tìm hiểu kỹ về các biện pháp kỹ thuật, điều tiết phân bón khoa học và chủ động phòng trừ sâu bệnh từ sớm sẽ giúp các chủ trang trại tối ưu hóa chi phí đầu tư, nâng cao lợi nhuận và gặt hái được hiệu quả kinh tế cao như mong muốn. Nông nghiệp Ecotech luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con, cung cấp những giải pháp vật tư nông nghiệp chất lượng cao để cùng kiến tạo nên những vườn nhãn xanh tươi, trĩu quả.

Tìm kiếm liên quan: cách chăm sóc cây nhãn, cách chăm sóc cây nhãn ra quả, cách chăm sóc cây nhãn sau khi thu hoạch, cách chăm sóc cây nhãn mới trồng, kỹ thuật chăm sóc cây nhãn, cách chăm sóc cây nhãn cho ra nhiều trái, cách chăm sóc cây nhãn ra hoa, cách trồng và chăm sóc cây nhãn, chăm sóc cây nhãn sau thu hoạch, cách chăm sóc cây nhãn khi ra hoa, cách chăm sóc cây nhãn sau thu hoạch, cách chăm sóc nhãn mới trồng, cách chăm sóc nhãn ra quả, cách chăm sóc nhãn đang có quả, quy trình chăm sóc cây nhãn

Bạn đọc tham khảo thêm

Thông tin liên hệ Công ty TNHH Nông nghiệp Ecotech:

  • Website: https://nongnghiepecotech.com/
  • Hotline: 034 922 74 99
  • Địa chỉ: Số 46, đường Thành Trung, TT. Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội

Đăng Ký Tư Vấn



    Đăng ký nhận mã giảm 33%