Kiến thức

Cách trồng dâu tây chuẩn kỹ thuật sai quả, dễ chăm sóc

Cách trồng dâu tây hiệu quả bắt đầu từ việc chọn giống phù hợp, chuẩn bị giá thể tơi xốp, kiểm soát pH khoảng 5,5–6,5, đảm bảo cây nhận 6–8 giờ nắng mỗi ngày và duy trì độ ẩm ổn định nhưng không úng rễ. Dâu tây là cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, song khá nhạy cảm với nhiệt độ, nước tưới, nấm bệnh và dinh dưỡng. Vì vậy, người trồng cần nắm đúng quy trình ngay từ đầu thay vì chỉ trồng theo kinh nghiệm.

Với điều kiện khí hậu Việt Nam, dâu tây phù hợp nhất ở các vùng mát như Đà Lạt, Mộc Châu, Sa Pa hoặc trồng trong nhà màng, ban công có kiểm soát nắng nóng. Nhiệt độ sinh trưởng tốt thường nằm trong khoảng 15–25°C; khi nhiệt độ vượt 30°C kéo dài, cây dễ giảm đậu trái, hoa kém chất lượng, trái nhỏ và dễ dị dạng. Bài viết này từ Nông nghiệp Ecotech trình bày toàn bộ kỹ thuật trồng dâu tây theo hướng thực hành, dễ áp dụng cho cả hộ gia đình và mô hình sản xuất nhỏ.

Đặc điểm sinh trưởng cần biết trước khi trồng dâu tây

Dâu tây cần khí hậu mát, nhiều sáng nhưng không chịu nắng gắt

Dâu tây là cây thân thảo thấp, bộ rễ chùm phát triển chủ yếu ở tầng đất nông khoảng 15–30 cm. Đây là lý do cây rất cần giá thể thoáng khí, giàu hữu cơ và thoát nước tốt. Nếu đất bí, nén chặt hoặc úng lâu sau tưới, rễ dễ bị thối, cây vàng lá, còi cọc và chết từng bụi. Trong sản xuất chuyên nghiệp, luống trồng thường được nâng cao 20–30 cm để hạn chế úng và giúp bộ rễ thông thoáng hơn.

Ánh sáng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra hoa, tích lũy đường và màu sắc quả. Dâu tây nên nhận tối thiểu 6 giờ nắng nhẹ mỗi ngày; ở vùng mát có thể nhận 8 giờ nắng. Tuy nhiên, tại khu vực nắng nóng, đặc biệt từ 10 giờ đến 15 giờ, nên dùng lưới che nắng 30–50% để giảm sốc nhiệt. Khi cây bị nắng gắt kéo dài, mép lá cháy khô, hoa rụng nhiều và trái dễ bị mềm, nhạt vị.

Yêu cầu đất, pH và độ ẩm

Đất hoặc giá thể trồng dâu tây cần có pH khoảng 5,5–6,5. Đây là khoảng pH giúp cây hấp thu tốt các chất trung lượng, vi lượng như canxi, magie, sắt, bo và kẽm. Nếu pH quá thấp, rễ dễ bị ảnh hưởng bởi độc nhôm, độc mangan; nếu pH quá cao, cây dễ vàng lá non do thiếu sắt. Với người trồng trong chậu, nên sử dụng giá thể phối trộn sẵn, sạch mầm bệnh và có độ thoát nước cao.

Độ ẩm thích hợp của giá thể nên duy trì ở mức 60–75%. Dâu tây không chịu khô hạn kéo dài nhưng cũng rất sợ úng. Tưới quá ít làm cây héo, hoa nhỏ, trái chậm lớn; tưới quá nhiều lại khiến rễ thiếu oxy, nấm Phytophthora và Rhizoctonia phát triển mạnh. Cách kiểm tra đơn giản là nắm nhẹ giá thể trong tay: nếu giá thể kết dính nhẹ, không chảy nước là phù hợp; nếu bóp ra nước hoặc có mùi chua, cần giảm tưới và tăng thoát nước.

Chuẩn bị giống dâu tây

Chọn cây giống khỏe quyết định hơn 50% tỷ lệ thành công

Trong cách trồng dâu tây, khâu chọn giống rất quan trọng. Cây giống tốt cần có 3–5 lá thật, cổ rễ mập, không dập nát, không đốm lá, không thối gốc và rễ trắng khỏe. Không nên chọn cây quá già, lá vàng nhiều hoặc cây đã bị héo rũ trong bầu. Với mô hình gia đình, nên mua cây giống cấy mô hoặc cây ngó đã được xử lý sạch bệnh từ nhà vườn uy tín.

Một số nhóm giống phổ biến gồm dâu New Zealand, Nhật, Hàn, Mỹ đá, Tochiotome, Albion hoặc Monterey. Mỗi giống có ưu điểm riêng về độ ngọt, kích thước quả, khả năng chịu nhiệt và năng suất. Ví dụ, nhóm giống chịu nhiệt tương đối thích hợp hơn cho vùng có biên độ nhiệt cao; nhóm giống trái mềm, hương thơm mạnh thường phù hợp vùng mát và chăm sóc kỹ. Người trồng không nên chọn giống chỉ theo tên gọi thương mại mà cần xem khả năng thích nghi tại địa phương.

Nên trồng bằng cây con, ngó hay hạt?

Trồng bằng cây con là phương án an toàn nhất vì cây đã có bộ rễ ổn định, rút ngắn thời gian chăm sóc ban đầu. Sau khoảng 60–90 ngày, nếu điều kiện tốt, cây có thể bắt đầu cho hoa và bói quả. Trồng bằng ngó cũng khá phổ biến, nhưng cần chọn ngó từ cây mẹ khỏe, không sâu bệnh, đã ra rễ rõ ràng. Ngó non chưa đủ rễ thường dễ mất nước và chết sau khi tách.

Trồng dâu tây bằng hạt phù hợp với người thích trải nghiệm nhưng không phải lựa chọn tối ưu cho sản xuất. Hạt dâu tây nảy mầm chậm, cây con phát triển không đồng đều và thời gian đến khi thu hoạch lâu hơn. Nếu gieo hạt, cần xử lý hạt trong môi trường mát, gieo trên giá thể mịn, giữ ẩm bằng phun sương và tránh nắng trực tiếp. Thời gian nảy mầm có thể kéo dài 14–28 ngày tùy chất lượng hạt và nhiệt độ.

Chuẩn bị đất, giá thể và chậu trồng

Công thức giá thể phù hợp cho dâu tây

Giá thể tốt cho dâu tây phải đạt ba yêu cầu: sạch bệnh, tơi xốp và giữ ẩm vừa phải. Một công thức dễ áp dụng là 40% xơ dừa đã xử lý chát, 30% đất sạch hoặc đất thịt nhẹ, 20% phân hữu cơ hoai mục và 10% trấu hun hoặc perlite. Nếu trồng quy mô lớn, có thể bổ sung nấm đối kháng Trichoderma để hạn chế nấm hại rễ. Tuyệt đối không dùng phân chuồng tươi vì dễ gây nóng rễ, nhiễm khuẩn và phát sinh ruồi nấm.

Xơ dừa cần được ngâm xả kỹ để giảm tanin và muối. Nếu dùng xơ dừa chưa xử lý, cây có thể chậm lớn, rễ nâu và lá vàng. Phân hữu cơ nên là phân bò, phân trùn quế hoặc compost đã hoai hoàn toàn. Lượng phân hữu cơ trong giá thể không nên quá cao vì dễ làm giá thể giữ nước mạnh, bí rễ và tăng nguy cơ bệnh thối gốc trong mùa mưa.

Kích thước chậu và luống trồng

Nếu trồng trong chậu, nên chọn chậu có đường kính tối thiểu 25–30 cm cho một cây, chiều sâu 20–25 cm và bắt buộc có lỗ thoát nước. Với chậu dài, khoảng cách giữa các cây nên duy trì 25–30 cm. Không trồng quá dày vì tán lá ẩm, thiếu thông thoáng sẽ làm tăng bệnh phấn trắng, đốm lá và thối trái.

Với trồng luống, nên lên luống rộng 0,8–1,2 m, cao 20–30 cm, rãnh rộng 30–40 cm để thoát nước. Mật độ phổ biến là hàng cách hàng 30–40 cm, cây cách cây 25–30 cm. Nếu trồng phủ bạt nông nghiệp, nên đục lỗ vừa cổ rễ, tránh để nước đọng quanh gốc. Phủ bạt giúp giảm cỏ dại, giữ trái sạch, hạn chế trái tiếp xúc đất và giảm tỷ lệ thối quả.

Thời vụ trồng dâu tây

Thời điểm trồng thích hợp

Ở vùng khí hậu mát, dâu tây có thể trồng gần như quanh năm nếu chủ động nước tưới và phòng bệnh. Tuy nhiên, thời điểm thuận lợi nhất thường là đầu mùa mát, khi nhiệt độ giảm, mưa ít và độ ẩm không khí ổn định. Tại miền Bắc, có thể trồng từ khoảng tháng 9 đến tháng 11 để cây phát triển trong mùa đông xuân. Ở vùng cao nguyên như Đà Lạt, Mộc Châu, Sa Pa, lịch trồng có thể linh hoạt hơn nhờ nền nhiệt phù hợp.

Tại vùng đồng bằng hoặc khu vực nắng nóng, nên tránh trồng vào giai đoạn nhiệt độ ban ngày thường xuyên trên 32°C. Nếu bắt buộc trồng, cần dùng lưới che, tưới phun sương làm mát, đặt chậu nơi thoáng gió và ưu tiên giống chịu nhiệt. Người trồng ban công nên chọn vị trí có nắng sáng, tránh nắng chiều gay gắt chiếu trực tiếp vào chậu.

Bảng điều kiện kỹ thuật khuyến nghị

Yếu tố Ngưỡng khuyến nghị Lưu ý thực hành
Nhiệt độ 15–25°C Trên 30°C kéo dài dễ giảm đậu hoa, trái nhỏ
Ánh sáng 6–8 giờ/ngày Ưu tiên nắng sáng, tránh nắng gắt buổi trưa
pH giá thể 5,5–6,5 pH quá cao dễ vàng lá non do thiếu sắt
Khoảng cách cây 25–30 cm Không trồng dày để giảm nấm bệnh
Độ ẩm giá thể 60–75% Ẩm đều nhưng không đọng nước

Cách trồng dâu tây đúng kỹ thuật

Các bước trồng cây con

Trước khi trồng, tưới ẩm giá thể vừa đủ và đặt chậu ở nơi mát. Khi lấy cây giống ra khỏi bầu, cần thao tác nhẹ để không làm đứt rễ. Đặt cây sao cho cổ rễ ngang mặt giá thể; không vùi quá sâu vì dễ thối ngọn, cũng không đặt quá nông khiến rễ bị khô. Sau khi trồng, nén nhẹ quanh gốc để cây đứng vững rồi tưới phun nhẹ bằng nước sạch.

Trong 5–7 ngày đầu, nên để cây ở nơi có ánh sáng tán xạ, tránh nắng gắt và gió mạnh. Khi cây hồi xanh, có thể tăng dần thời gian nhận nắng. Nếu thấy lá hơi rũ vào trưa nhưng phục hồi vào chiều, đó là phản ứng bình thường khi cây mới trồng. Nếu cây rũ cả ngày, gốc thâm hoặc lá mềm nhũn, cần kiểm tra ngay tình trạng úng, thối rễ hoặc nấm bệnh.

Những lỗi thường gặp khi mới trồng

Nhiều người thất bại vì tưới quá nhiều sau khi trồng. Dâu tây cần ẩm nhưng không cần ngập nước. Chậu không có lỗ thoát nước hoặc giá thể giữ nước quá mạnh là nguyên nhân phổ biến khiến cây chết nhanh trong 1–2 tuần đầu. Lỗi thứ hai là đặt cây dưới nắng gắt ngay sau khi trồng, làm cây mất nước nhanh hơn khả năng hút nước của rễ.

  • Không vùi kín tim cây vì tim bị ẩm lâu sẽ thối.
  • Không bón phân đậm đặc ngay sau khi trồng.
  • Không dùng đất vườn nặng sét, bí chặt để trồng chậu.
  • Không để trái tiếp xúc trực tiếp với đất ẩm.
  • Không trồng quá dày trong khay nhỏ hoặc chậu treo.

Chăm sóc dâu tây sau trồng

Tưới nước đúng cách

Tưới nước nên thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều mát. Với chậu nhỏ, có thể tưới 1 lần/ngày trong mùa khô; với ngày mưa ẩm, cần giảm hoặc ngừng tưới. Điều quan trọng là quan sát độ ẩm giá thể thay vì tưới theo thói quen cố định. Nếu mặt giá thể còn ẩm, chậu nặng và lá không héo, chưa cần tưới thêm.

Nên tưới vào gốc, hạn chế làm ướt lá và hoa vào chiều tối vì độ ẩm cao qua đêm dễ gây nấm. Trong mô hình nhà màng, tưới nhỏ giọt là lựa chọn tốt vì tiết kiệm nước, giữ tán lá khô và phân bổ ẩm đều. Khi cây đang mang trái, thiếu nước sẽ làm trái nhỏ, khô đầu và giảm độ mọng; thừa nước lại làm trái nhạt, mềm và dễ nứt.

Bón phân cho dâu tây theo từng giai đoạn

Giai đoạn cây con sau trồng 10–14 ngày, nên bón nhẹ bằng phân hữu cơ hoai, phân trùn quế hoặc dung dịch dinh dưỡng loãng. Không nên bón nhiều đạm vì cây sẽ phát triển lá mạnh nhưng chậm ra hoa. Khi cây bước vào giai đoạn phân hóa mầm hoa, cần cân đối lân, kali, canxi và bo để tăng chất lượng hoa, hạn chế rụng hoa và dị dạng trái.

Giai đoạn nuôi trái, kali rất quan trọng vì liên quan đến độ ngọt, màu sắc và độ chắc quả. Canxi giúp hạn chế mềm trái, nứt trái và tăng độ bền mô quả. Với trồng chậu, nên bón lượng nhỏ nhưng đều, khoảng 7–10 ngày/lần tùy sức cây. Nguyên tắc của Nông nghiệp Ecotech là “bón đủ, bón đều, không bón sốc”; dâu tây phản ứng kém với nồng độ phân cao, dễ cháy rễ và cháy mép lá.

Kỹ thuật tỉa lá, tỉa hoa và quản lý ngó

Tỉa lá già để cây thông thoáng

Lá già, lá bệnh, lá nằm sát mặt giá thể cần được tỉa định kỳ. Việc này giúp vườn thông thoáng, giảm nơi trú ẩn của sâu bệnh và tập trung dinh dưỡng cho lá non, hoa, quả. Khi tỉa, dùng kéo sạch, cắt sát cuống nhưng không làm tổn thương tim cây. Không nên tỉa quá nhiều lá cùng lúc vì lá là cơ quan quang hợp chính giúp cây nuôi trái.

Thông thường, mỗi cây nên duy trì khoảng 5–8 lá khỏe trong giai đoạn mang trái. Nếu tán quá rậm, độ ẩm trong tán tăng cao, bệnh phấn trắng và mốc xám dễ phát sinh. Sau mưa kéo dài, cần kiểm tra lá sát gốc, trái nằm khuất và các cuống hoa bị ẩm để xử lý sớm.

Có nên ngắt hoa lứa đầu?

Với cây giống còn nhỏ, nên ngắt bỏ hoa trong 2–3 tuần đầu sau trồng để cây tập trung phát triển rễ và thân lá. Nếu để cây ra trái quá sớm, cây dễ suy, trái nhỏ và năng suất các lứa sau giảm. Khi cây đã có bộ tán khỏe, cổ rễ mập và lá mới phát triển đều, có thể giữ hoa để nuôi trái.

Ngó dâu tây là thân bò dùng để nhân giống. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là thu trái, cần cắt bỏ phần lớn ngó vì ngó cạnh tranh dinh dưỡng với hoa và quả. Chỉ nên giữ ngó ở cây mẹ khỏe khi muốn nhân giống. Khi cây con trên ngó đã có rễ dài khoảng 2–3 cm, có thể ghim xuống bầu riêng để tạo cây mới.

Phòng trừ sâu bệnh trên dâu tây

Các bệnh phổ biến

Dâu tây thường gặp bệnh thối rễ, thối gốc, đốm lá, phấn trắng và mốc xám trên hoa, trái. Bệnh thối rễ thường xuất hiện khi giá thể ẩm kéo dài, thoát nước kém hoặc dùng đất chưa xử lý. Cây bị bệnh có biểu hiện lá héo rũ, gốc thâm, rễ nâu đen và ít rễ trắng. Khi phát hiện, cần cách ly cây bệnh, giảm tưới, thay giá thể nếu cần và bổ sung chế phẩm sinh học đối kháng.

Bệnh mốc xám thường gây hại mạnh trong điều kiện ẩm cao, tán rậm, hoa và trái bị ướt lâu. Trái bị bệnh xuất hiện lớp mốc xám, mềm nhũn và lây rất nhanh sang trái bên cạnh. Phòng bệnh hiệu quả hơn chữa bệnh: giữ vườn thoáng, tỉa lá già, tưới gốc, không tưới lên hoa vào chiều tối và thu gom trái bệnh ra khỏi vườn.

Sâu hại thường gặp

Các đối tượng thường gặp gồm nhện đỏ, rệp mềm, bọ trĩ, sâu ăn lá và ốc sên. Nhện đỏ phát triển mạnh khi thời tiết khô nóng, thường làm lá có chấm vàng li ti, mặt dưới lá có tơ mỏng. Rệp và bọ trĩ chích hút làm lá xoăn, hoa biến dạng, trái méo. Với vườn nhỏ, có thể kiểm tra mặt dưới lá 2–3 lần/tuần để phát hiện sớm.

Biện pháp quản lý nên ưu tiên tổng hợp: vệ sinh vườn, giữ mật độ thông thoáng, dùng bẫy dính vàng, phun chế phẩm sinh học phù hợp và chỉ dùng thuốc bảo vệ thực vật khi thật cần thiết. Nếu trồng để ăn tại nhà, cần đặc biệt chú ý thời gian cách ly. Không phun tùy tiện lên trái gần thu hoạch vì dâu tây là loại quả ăn tươi, vỏ mỏng và dễ lưu tồn dư lượng nếu sử dụng sai cách.

Thu hoạch và bảo quản dâu tây

Khi nào dâu tây có thể thu hoạch?

Sau khi trồng bằng cây con khỏe, dâu tây thường bắt đầu cho trái bói sau khoảng 2–3 tháng nếu điều kiện chăm sóc phù hợp. Từ lúc hoa nở đến khi trái chín thường mất khoảng 25–35 ngày tùy giống và nhiệt độ. Trái nên được thu khi đạt 80–90% màu đỏ nếu cần vận chuyển, hoặc chín đỏ hoàn toàn nếu dùng ngay để có hương vị tốt nhất.

Thời điểm thu hoạch tốt nhất là sáng sớm khi trời mát, trái còn săn chắc. Nên dùng kéo cắt cả cuống ngắn, tránh kéo mạnh làm dập trái hoặc tổn thương cuống hoa. Dâu tây rất dễ dập, vì vậy cần xếp một lớp hoặc ít lớp, không đổ đống. Trái bị dập sẽ nhanh lên men, mốc và làm hỏng các trái khác.

Bảo quản sau thu hoạch

Dâu tây sau thu hoạch nên được làm mát càng sớm càng tốt. Ở điều kiện nhiệt độ phòng nóng, trái có thể mềm nhanh chỉ sau vài giờ. Nếu bảo quản trong ngăn mát khoảng 2–5°C, trái có thể giữ chất lượng tốt hơn trong vài ngày, tùy độ chín và mức độ dập. Không nên rửa dâu trước khi bảo quản dài vì nước đọng làm tăng nấm mốc; chỉ rửa ngay trước khi ăn hoặc chế biến.

Khi đóng gói, nên loại bỏ trái nứt, mốc, dập hoặc quá chín. Với sản xuất thương mại, phân loại theo kích cỡ, màu sắc và độ đồng đều giúp nâng giá trị sản phẩm. Trái đẹp thường có màu đỏ đều, cuống xanh, bề mặt bóng, không mềm nhũn, không vết nấm và không dị dạng.

Cách trồng dâu tây trong chậu tại nhà

Phù hợp cho ban công, sân thượng và vườn nhỏ

Trồng dâu tây trong chậu là lựa chọn phù hợp với gia đình vì dễ kiểm soát giá thể, sâu bệnh và vị trí ánh sáng. Chỉ cần chậu thoát nước tốt, giá thể sạch và giống khỏe, người trồng có thể thu được những lứa trái nhỏ nhưng chất lượng. Vị trí lý tưởng là nơi có nắng sáng 4–6 giờ, thoáng gió, tránh mưa tạt trực tiếp kéo dài.

Với sân thượng nóng, nên kê chậu cao khỏi nền bê tông để giảm hấp nhiệt. Có thể dùng lưới che nắng vào buổi trưa, phủ rơm khô hoặc vỏ thông trên mặt chậu để giảm bốc hơi nước. Tuy nhiên, lớp phủ không nên áp sát tim cây vì dễ giữ ẩm quá mức quanh gốc.

Lịch chăm sóc gợi ý cho người mới

Thời gian Công việc chính Mục tiêu
Tuần 1 Che nắng nhẹ, giữ ẩm vừa, chưa bón phân mạnh Giúp cây hồi rễ
Tuần 2–4 Bón hữu cơ nhẹ, tỉa lá hư, tăng dần ánh sáng Phát triển thân lá
Tuần 5–8 Kiểm soát ngó, bổ sung kali, canxi, bo Chuẩn bị ra hoa
Sau ra hoa Giữ ẩm ổn định, tránh ướt hoa, phòng nấm Tăng đậu trái
Khi trái lớn Bổ sung kali, giữ trái sạch, thu đúng độ chín Nâng chất lượng quả

Những nguyên nhân khiến dâu tây không ra trái

Cây thiếu sáng hoặc thừa đạm

Một trong những nguyên nhân phổ biến là cây thiếu ánh sáng. Dâu tây trồng nơi râm mát quá nhiều thường xanh lá nhưng ít hoa, hoa nhỏ và đậu trái kém. Cây cần đủ ánh sáng để phân hóa mầm hoa và tích lũy đường. Nếu trồng ban công, nên quan sát đường đi của nắng trong ngày để đặt chậu đúng vị trí.

Thừa đạm cũng làm cây phát triển lá mạnh nhưng chậm ra hoa. Dấu hiệu thường thấy là lá to, xanh đậm, cuống dài, tán rậm nhưng ít nụ. Khi đó, cần giảm phân đạm, tăng kali và lân ở mức phù hợp, đồng thời tỉa bớt lá già để cây thông thoáng hơn.

Nhiệt độ không phù hợp và cây còn quá non

Nhiệt độ quá cao làm giảm chất lượng phấn, hoa dễ rụng hoặc trái bị dị dạng. Ở vùng nóng, cần che nắng, làm mát gốc và chọn giống chịu nhiệt tốt hơn. Ngược lại, nếu cây còn quá non mà đã ra hoa, trái thường nhỏ và cây dễ suy. Vì vậy, trong giai đoạn đầu nên ưu tiên phát triển bộ rễ trước khi nuôi trái.

Ngoài ra, sâu bệnh chích hút trên hoa như bọ trĩ cũng khiến trái méo, đậu kém. Người trồng cần kiểm tra nụ, hoa và mặt dưới lá thường xuyên. Phát hiện sớm luôn giúp xử lý nhẹ nhàng hơn, giảm phụ thuộc vào thuốc và giữ vườn an toàn hơn.

Kết luận

Cách trồng dâu tây bền vững không chỉ là đặt cây xuống chậu rồi tưới nước hằng ngày, mà là một quy trình kỹ thuật gồm chọn giống khỏe, chuẩn bị giá thể sạch, kiểm soát pH 5,5–6,5, đảm bảo 6–8 giờ ánh sáng, tưới vừa đủ, bón phân cân đối và phòng bệnh từ sớm. Dâu tây là cây có tiềm năng cao nhưng nhạy cảm, vì vậy người trồng càng chăm đúng kỹ thuật thì tỷ lệ sống, khả năng ra hoa và chất lượng trái càng ổn định.

Theo kinh nghiệm canh tác của Nông nghiệp Ecotech, người mới nên bắt đầu với số lượng nhỏ, theo dõi phản ứng của cây trong từng điều kiện cụ thể rồi mới mở rộng. Khi hiểu rõ đặc tính của dâu tây, việc trồng trong chậu, ban công, nhà màng hay luống ngoài vườn đều có thể đạt kết quả tốt. Điều quan trọng nhất là giữ rễ khỏe, vườn thoáng, nước tưới hợp lý và không nóng vội ép cây ra trái quá sớm.

Bạn đọc tham khảo thêm

Đăng Ký Tư Vấn



    Đăng ký nhận mã giảm 33%